Fethi Ahmet Öner
Merhabalar;
Eğitim bir ülkenin en önemli unsurudur. Kültürden kültüre eğitim içerisinde farklılıklar bulunsa da eğitimin ana amacı kişinin yaşadığı topluma faydalı bir insan olabilmesidir. Toplumun gelişmesi, ülkenin söz sahibi olabilmesi, ekonomiden tutunda sağlığa kadar tüm alanlarda ilerleyebilmesi için eğitim çok önemlidir. Eğitimin önemli olduğunun farkına varan ülkelerden biri geçen zamanlarda ziyaret ettiğim ispanya ülkesidir. En son yazımın son bölümünde de bahsettiğim gibi gittiğim Barcelona şehrinde izleme ve değerlendirme yaptığım bir okulu baz alarak bu ülkenin eğitim sisteminden dilimin döndüğü kadar bu yazımda bahsetmek istiyorum.
Proje kapsamında ziyaret ettiğimiz okul, ilkokulu ve ortaokulu birada eğitim veren bir okuldur. Bu ülkede zorunlu eğitim toplamda 10 yıl olmakla birlikte 6-16 yaş arasını kapsamaktadır. İlkokul 6 yaşında başlamakta, ancak okul öncesi eğitim için 3 yaşından itibaren okullarda öğrencilere okul öncesi eğitim (preescolar) verilmeye başlanmaktadır. Ülkemizdeki adıyla ilköğretim veya ilkokul diyebileceğimiz 6 yıllık bir zorunlu eğitim (escuela primaria), devamında ise ikincil eğitim diyebileceğimiz (educación Secundaria) 4 yıllık bir zorunlu orta öğretim süreci vardır. 6 yıllık ilkokul eğitimi 2’ şer yıllık bölümler halinde uygulanmaktadır. 4 yıllık orta öğretim sürecinden sonra öğrenciler bizde olduğu gibi lise üzerinden veya mesleki eğitim üzerinden öğrenim hayatlarına devam edilmektedir.
İspanya’da ilkokul eğitimi haftada yaklaşık 25 saatlik bir ders programı üzerinden yürütülmektedir. Bazı okullarda ilkokul eğitimi sabah 09.00 ve öğleden sonra 14.00 saatleri arasında verilmekte, bazı okullarda ise 09.00- 12.30 saatleri arası ders, 12.30-14.30 saatleri arasında öğle yemeği ve 14.30-16.00 saatleri arası ders olacak şekilde verilmektedir. İspanya’da öğretim yılı Eylül ayında başlayıp, Haziran ya da Temmuz ayına kadar devam etmektedir. Sınıflar ortalama 22-25 öğrenciden oluşmaktadır. Ders süreleri 30, 45 ve 60 dakika şeklindedir. 45 dakikalık dersler çoğunlukla 45+45 blok şeklinde yapılmaktadır.
İspanya’daki ilkokullarda öğretim süresinin en az %50’sinin ayrıldığı temel dersler; doğa ve sosyal bilimler, İspanyol dili ve edebiyatı, matematik, bilim ve teknoloji, sanat ve müzik, birinci yabancı dil (İngilizce), ikinci yabancı dil (çoğunlukla Fransızca), etik ve din, vatandaşlık ve insan haklarıdır. Gözlem yaptığımız okulda edindiğim bilgilere göre seçmeli dersi bir öğrencinin bile talep etmesi halinde ders açılabilmektedir. Seçmeli derslerde din derslerinin yanında Katalanca, Galiçyaca, Baskça ve Valensiyaca gibi bölgesel dil dersleridir. İspanya ilkokul eğitimi sistemi kapsamında üçüncü sınıfı tamamlayan öğrenciler matematik ve dil alanında; altıncı sınıfı tamamlayan öğrenciler ise matematik, dil, bilim ve teknoloji konuları üzerinden bir değerlendirmeye alınıyorlar.
İspanya devlet ortaokullarında verilen zorunlu temel dersler; matematik, fen bilimleri (biyoloji, jeoloji, kimya, fizik), coğrafya, tarih, İspanyol dili ve edebiyatı ve birinci yabancı dil (İngilizce), beden eğitimi ve din ve etik değerler dersleridir. Ortaöğretim 10. sınıf öğrencileri zorunlu derslerden olan biyoloji ve jeoloji, ekonomi, fizik ve kimya ve Latince derslerinden kendi istedikleri iki tanesini seçebilmektedir. Günümüzde teknolojik gelişimlere, bilimsel araştırmalara ve genel bilgilere sahip olmak merakı, ilgiyi ve motivasyonu gerektirdiğinin önemi anlaşılmış ki Nisan 2022'de İspanya'da Bakanlar Konseyi, ortaöğretimle ilgili yeni kararname ile yeni yönetmelik yayınlanmıştır. Bu yönetmeliğe göre müfredata Teknoloji ve Dijitalleşme gibi çağdaş yaşam pratiklerine yönelik konular eklenmiştir. Böylece yeni sistem, öğrencilerin belirli yeterliliklerinin gelişimini teşvik etmeyi amaçlamaktadır.
Öğrenciler bir sonraki eğitim yılına devam edebilmek için dönem sonundaki final sınavlarını geçmek zorundadır. Aksi halde sınava girmeyen veya başarısız olan öğrenciler sınıf tekrarı yapmak zorundadırlar. Mezun olmaya hak kazanan öğrenciler GESO olarak da bilinen başarı belgesini teslim alırlar. Zorunlu ortaokul eğitimini tamamlayan 16 yaşındaki öğrenciler, genellikle aynı okulda, Bachillerato (lise) adı verilen ve isteğe bağlı iki yıllık üniversiteye hazırlık eğitimine ve bir mesleki eğitim programına devam edebilmektedir. Bachillerato (lise) eğitimi almak isteyen öğrenciler için sanat, beşerî bilimler, doğa ve sağlık bilimleri ile teknoloji şekilde 4 ana programdan birine kayıt yapılabilmektedir.
Eğitim sistemi ile ilgili ilkyazımı böylelikle tamamlamış oluyorum. Bundan sonraki ikinci bölümde ise lise ve sonrası eğitimler hakkındaki konular yer vereceğim inşallah. Geçmiş ramazan bayramınızı tebrik eder sağlık ve mutluluk dolu nice bayramlar dilerim. Selam ve sevgilerimi iletiyorum. Kalın sağlıcakla…..
F. AHMET ÖNER
Eğitimci/Yazar
