Fethi Ahmet Öner
Ekosistem canlı ve cansız varlıkların oluşturduğu sahip olduğu öğelerle ekolojik fonksiyonların gerçekleştirildiği ortamlardır. Bu fonksiyonların bozulması birçok sorunları ortaya çıkartır. Son zamanlarda artan deprem, sel, orman yangınları ve salgın hastalıkların başlıca nedeni ekosistemi tahrip etmemiz ve iklim değişikliğidir. Bilim adamlarının iklim ve ekolojik krizin önlenmesi için yıllardan beri yaptıkları tüm yapıcı ve samimi uyarılar, insanlar tarafından önemsenmedi. Kuraklıkla beraber temiz su kıtlığı gibi olaylar, hastalık salgınlarının daha kolay yayılmasına zemin hazırlayacak ve mücadelesi zorlaşacaktır. Küresel ısınma sonucu birçok canlı türü kuzey yarım küreye göç edecek ve onlarla yayılan hastalıkları da gittikleri yerlere bulaştırmaya devam edecektir.
Biyoçeşitlilik azalmasıyla birçok canlının nesli yok olmaktadır. İklim bozulmasının insan sağlığı üzerinde önemli sorunlara yol açmaktadır. Kavurucu sıcaklar sel, hortum, orman yangınları, çığ; iklim bozulması sonucu daha şiddetli ve sıklıkla meydan gelmekte ve can kayıplarına sebep olmaktadır. İnsanların dışında da canlıların ekosistemdeki görevleri olduğu düşünüldüğünde ve bu canlıların azalması felaketleri beraberinde getirir. Buda salgın hastalıkların artmasını, gıda ve temiz suya erişimi zorlaştırır.
Öte yandan ormansızlaştırma ve ekosistem tahribatı, iklim değişikliğini körüklemektedir. Madencilik, tarım arazilerinin yerleşime açılması, aşırı odun kullanılması, gibi ekosistem tahribatına sebep olan insan faaliyetleri salgınlar üzerinde kestiremediğimiz etkilere sebep olabilecektir. Pandemi atlatıldıktan sonra ekonomik kayıpların telafi edilmesi gerekçesiyle doğanın tahrip edilip bozulmasına ayni şekilde devam ettirilmesi durumunda ve uzun süre evlere kapanan, yaşamları için kaygılanan insanların daha fazla tüketime yönelmesi geleceğimiz için hiç de iyi olmayacaktır. SARS, MERS, Ebola, Zika, Koronavirüs, Maymun çiçeği gibi salgınlarının aslında gezegenimizin sağlığı ile ilgili bir çevre sorunu olduğunu ileri sürmektedir. Salgın hastalıkların ortaya çıkmasının bir çevre sorunu olduğunu kabul etmemiz ve doğal yaşamla birlikte yaşamanın daha sürdürülebilir bir şeklini bulmalıyız. İnsanlar neyi neden yaptıklarına bağlı olarak ekosistemin bozulmasında en önemli rol oynamaktadırlar.
İnsanlık ekosistemi egosisteme çevirdiler. Egosistem nasıl oluştu?, derseniz insanların nimetlerin kadrini bilmeyip israf etmeleri, sorunları kendi sorumluluklarının dışına itmeleri, üretmek yerine egosunu beslemek istemeleri, kendileri dışında diğer canlıları yok saymaları hatta kendi türünü bile yok saymaları sonucu oluştu. Bu yüzden şişirilmiş egolarla ekosistem çalışmaz. Sorumluluk sahibi olarak hoşgörülü olup yaratılanı severiz yaratandan ötürü düsturuyla hareket etmeliyiz.
