“Bir Toplumu Kurtaran Tebeşir Tozudur”

Dünya zaman zaman karanlık haberlerle uyanır.

Şiddet, öfke, yalnızlık, değersizlik duygusu, merhamet kaybı, ekranların soğuk ışığında büyüyen ruhlar…

İnsan bazen sorar:

“Bu kadar bina yapılırken neden gönüller yıkılıyor?”

“Bu kadar teknoloji artarken neden vicdan eksiliyor?”

“Bu kadar bilgi çoğalırken neden hikmet azalıyor?”

Cevap çoğu zaman uzaklarda değildir.

Cevap, bir sınıf kapısının ardındadır.

Çünkü insanlığı ayakta tutan yalnızca ordular, ekonomiler, yasalar ya da makineler değildir. Bir toplumu asıl kurtaran şey, sessizce tahtaya yürüyen bir öğretmenin ayak sesidir.

Bir milletin geleceği çoğu zaman meclis kürsülerinde değil, sıra aralarında yazılır. Tarihi yalnız komutanlar değiştirmez; onları yetiştiren öğretmenler de değiştirir.

Bugün yaşadığımız nice acı olayın kökünde çoğu zaman bilgi eksikliği değil, değer eksikliği vardır. Çünkü insan,

Okumayı bilip anlamayı bilmeyebilir.

Konuşmayı öğrenip dinlemeyi öğrenmeyebilir.

Kazanmayı öğrenip paylaşmayı öğrenmeyebilir.

İşte tam burada öğretmen devreye girer.

Öğretmen sadece matematik anlatmaz; sabrı öğretir.

Sadece tarih anlatmaz; ibret öğretir.

Sadece dil bilgisi öğretmez; dilin yaralamak için değil, onarmak için de kullanılacağını öğretir.

Bir doktor yarayı diker, öğretmen yaranın hiç açılmayacağı bir zihin kurar.

Bir mühendis köprü yapar, öğretmen insanla insan arasına köprü kurar.

Bir hâkim hüküm verir, öğretmen vicdan inşa eder.

Bir asker sınırı korur, öğretmen sınırların içindeki ruhu korur.

Bu yüzden öğretmenlik bir meslekten önce bir medeniyet nöbetidir.

Mustafa Kemal Atatürk bir milletin kaderini anlatırken şu sözü boşuna söylememiştir: “Öğretmenler; yeni nesil sizin eseriniz olacaktır.”

Bu cümle yalnızca bir övgü değildir. Bu, geleceğin anahtarının kimin cebinde olduğunu söyleyen tarihî bir tespittir.

Aristoteles der ki:

“Eğitimin kökleri acı, meyveleri tatlıdır.”

Çünkü öğretmen bazen öğrenciye zor geleni ister. Disiplin ister, emek ister, tekrar ister. O an çocuk bunu yük sanabilir. Ama yıllar sonra anlar ki öğretmenin verdiği ödev, hayatın fırtınasına karşı bir kalkandır.

Konfüçyüs şöyle seslenir:

“Bir yıl sonrasını düşünüyorsan tohum ek, on yıl sonrasını düşünüyorsan ağaç dik, yüz yıl sonrasını düşünüyorsan insan yetiştir.”

İşte öğretmen, toprağa değil zamana ekim yapan kişidir.

Albert Einstein ise öğretmenin özünü tek cümlede yakalar:

“Örnek olmak, insanları etkilemenin başlıca yolu değildir; tek yoludur.”

Çünkü çocuklar kulaktan çok gözle öğrenir. Öğretmenin adaleti, sabrı, nezaketi, duruşu; anlattığı konular kadar güçlü derslerdir.

Bugün gençlerin elinde;

Telefon var ama bazen yön yok.

Bilgi var ama filtre yok.

Cesaret var ama hedef yok.

Ses var ama söz yok.

İşte bu çağın en büyük ihtiyacı, yalnız anlatan değil yol gösteren öğretmenlerdir. Çünkü modern zamanların kalabalığında çocukların çoğu kaybolmaz; yönsüzleşir.

Bir öğrencinin kalbine dokunan öğretmen, yalnız bir bireyi değiştirmez. Bir aileyi değiştirir. Sonra bir mahalleyi. Sonra bir şehri. Sonra fark edilmeden bir ülkeyi…

Sınıfta sessizce arka sırada oturan çocuk, belki yarının bilim insanıdır.

Sürekli soru soran çocuk, belki yarının düşünürüdür.

İçine kapanık görünen çocuk, belki yarının şairidir.

Yaramaz denilen çocuk, belki yarının lideridir.

Öğretmen bunları henüz ortada hiçbir şey yokken görebilen kişidir. Bir heykeltıraş mermeri yontar; öğretmen henüz şekil almamış kaderleri işler.

Ne acıdır ki bazen toplum, öğretmeni yalnızca sınav sonuçlarıyla ölçer. Oysa öğretmenin gerçek başarısı test kitaplarında değil, yıllar sonra öğrencisinin karakterinde ortaya çıkar.

Bir öğrencinin “Ben haksızlık yapmadım hocam, siz öğretmiştiniz” demesi; yüz tam puandan daha kıymetlidir.

Bir gencin “Öfkeliydim ama kendimi tuttum” demesi; bin diplomadan daha büyüktür.

Çünkü öğretmen, görünmeyen sonuçların kahramanıdır.

Kimsenin alkışlamadığı sabahlar vardır. Erken kalkıp derse yetişen, kendi derdini kapıda bırakıp sınıfa tebessümle giren, bazen evindeki yükü taşıyıp okulda çocukların yükünü hafifleten öğretmenler vardır. Yorulur ama belli etmez. Kırılır ama toparlar. Bazen bir teşekkür duymadan yıllar geçirir. Ama yine de devam eder. Çünkü bilir ki bir çocuğun hayatına düşen küçücük bir ışık, karanlık bir ömrü değiştirebilir.

Bugün toplum olarak şunu sormamız gerekir:

Gençler neden öfkeli?

Neden yalnız?

Neden umutsuz?

Neden merhamet eksiği büyüyor?

Bu soruların cevabı yalnız gençlerde değil; onlara sunduğumuz eğitim iklimindedir.

Eğer çocuk yalnız başarı baskısıyla büyürse karakteri susar.

Eğer sadece yarış öğretilirse kardeşlik zayıflar.

Eğer sadece kazanmak öğretilirse vicdan kaybeder.

Bu yüzden okullar yalnız bilgi dağıtılan yerler değil, insan yetiştirilen mekânlar olmalıdır. Ve öğretmen, müfredat memuru değil; ruh mimarıdır.

Bir toplumu çökertmek isteyenler önce öğretmeni değersizleştirir. Çünkü bilirler ki öğretmenin sözü küçülürse toplumun ufku da küçülür. Bir toplumu yükseltmek isteyenler ise öğretmeni baş tacı eder. Çünkü bilirler ki öğretmene verilen değer, geleceğe yapılan peşin ödemedir.

Bugün bir çocuğa bağırmayan öğretmen, yarın şiddeti azaltır.

Bugün adaleti öğreten öğretmen, yarın yolsuzluğu azaltır.

Bugün merhameti öğreten öğretmen, yarın suçu azaltır.

Bugün düşünmeyi öğreten öğretmen, yarın manipülasyonu azaltır.

Bugün okumayı sevdiren öğretmen, yarın cehaleti azaltır.

Kısacası öğretmen, bugünün maaşıyla yarının mucizesini üretmeye çalışan insandır.

Belki de bu çağda en büyük yatırım; beton değil, öğretmendir.

En stratejik hamle; bina değil, eğitimdir.

En güçlü savunma sistemi; silah değil, iyi yetişmiş nesildir.

Unutmayalım:

Bir ülke fabrikasız bir süre dayanabilir.

Yolsuz da bir süre idare edebilir.

Ama öğretmensiz kalırsa geleceğini kaybeder.

Ve son söz şudur:

Gazeteler kötü haber yazabilir.

Ekranlar karanlığı büyütebilir.

Sokaklar yorulabilir.

İnsanlar kırılabilir.

Ama bir sınıfta iyi bir öğretmen varsa, umut hâlâ derstedir…

Mesut Hekimhan

Eğitimci Yazar

mesuthan@gmail.com

“Bir Toplumu Kurtaran Tebeşir Tozudur”

Dünya zaman zaman karanlık haberlerle uyanır.

Şiddet, öfke, yalnızlık, değersizlik duygusu, merhamet kaybı, ekranların soğuk ışığında büyüyen ruhlar…

İnsan bazen sorar:

“Bu kadar bina yapılırken neden gönüller yıkılıyor?”

“Bu kadar teknoloji artarken neden vicdan eksiliyor?”

“Bu kadar bilgi çoğalırken neden hikmet azalıyor?”

Cevap çoğu zaman uzaklarda değildir.

Cevap, bir sınıf kapısının ardındadır.

Çünkü insanlığı ayakta tutan yalnızca ordular, ekonomiler, yasalar ya da makineler değildir. Bir toplumu asıl kurtaran şey, sessizce tahtaya yürüyen bir öğretmenin ayak sesidir.

Bir milletin geleceği çoğu zaman meclis kürsülerinde değil, sıra aralarında yazılır. Tarihi yalnız komutanlar değiştirmez; onları yetiştiren öğretmenler de değiştirir.

Bugün yaşadığımız nice acı olayın kökünde çoğu zaman bilgi eksikliği değil, değer eksikliği vardır. Çünkü insan,

Okumayı bilip anlamayı bilmeyebilir.

Konuşmayı öğrenip dinlemeyi öğrenmeyebilir.

Kazanmayı öğrenip paylaşmayı öğrenmeyebilir.

İşte tam burada öğretmen devreye girer.

Öğretmen sadece matematik anlatmaz; sabrı öğretir.

Sadece tarih anlatmaz; ibret öğretir.

Sadece dil bilgisi öğretmez; dilin yaralamak için değil, onarmak için de kullanılacağını öğretir.

Bir doktor yarayı diker, öğretmen yaranın hiç açılmayacağı bir zihin kurar.

Bir mühendis köprü yapar, öğretmen insanla insan arasına köprü kurar.

Bir hâkim hüküm verir, öğretmen vicdan inşa eder.

Bir asker sınırı korur, öğretmen sınırların içindeki ruhu korur.

Bu yüzden öğretmenlik bir meslekten önce bir medeniyet nöbetidir.

Mustafa Kemal Atatürk bir milletin kaderini anlatırken şu sözü boşuna söylememiştir: “Öğretmenler; yeni nesil sizin eseriniz olacaktır.”

Bu cümle yalnızca bir övgü değildir. Bu, geleceğin anahtarının kimin cebinde olduğunu söyleyen tarihî bir tespittir.

Aristoteles der ki:

“Eğitimin kökleri acı, meyveleri tatlıdır.”

Çünkü öğretmen bazen öğrenciye zor geleni ister. Disiplin ister, emek ister, tekrar ister. O an çocuk bunu yük sanabilir. Ama yıllar sonra anlar ki öğretmenin verdiği ödev, hayatın fırtınasına karşı bir kalkandır.

Konfüçyüs şöyle seslenir:

“Bir yıl sonrasını düşünüyorsan tohum ek, on yıl sonrasını düşünüyorsan ağaç dik, yüz yıl sonrasını düşünüyorsan insan yetiştir.”

İşte öğretmen, toprağa değil zamana ekim yapan kişidir.

Albert Einstein ise öğretmenin özünü tek cümlede yakalar:

“Örnek olmak, insanları etkilemenin başlıca yolu değildir; tek yoludur.”

Çünkü çocuklar kulaktan çok gözle öğrenir. Öğretmenin adaleti, sabrı, nezaketi, duruşu; anlattığı konular kadar güçlü derslerdir.

Bugün gençlerin elinde;

Telefon var ama bazen yön yok.

Bilgi var ama filtre yok.

Cesaret var ama hedef yok.

Ses var ama söz yok.

İşte bu çağın en büyük ihtiyacı, yalnız anlatan değil yol gösteren öğretmenlerdir. Çünkü modern zamanların kalabalığında çocukların çoğu kaybolmaz; yönsüzleşir.

Bir öğrencinin kalbine dokunan öğretmen, yalnız bir bireyi değiştirmez. Bir aileyi değiştirir. Sonra bir mahalleyi. Sonra bir şehri. Sonra fark edilmeden bir ülkeyi…

Sınıfta sessizce arka sırada oturan çocuk, belki yarının bilim insanıdır.

Sürekli soru soran çocuk, belki yarının düşünürüdür.

İçine kapanık görünen çocuk, belki yarının şairidir.

Yaramaz denilen çocuk, belki yarının lideridir.

Öğretmen bunları henüz ortada hiçbir şey yokken görebilen kişidir. Bir heykeltıraş mermeri yontar; öğretmen henüz şekil almamış kaderleri işler.

Ne acıdır ki bazen toplum, öğretmeni yalnızca sınav sonuçlarıyla ölçer. Oysa öğretmenin gerçek başarısı test kitaplarında değil, yıllar sonra öğrencisinin karakterinde ortaya çıkar.

Bir öğrencinin “Ben haksızlık yapmadım hocam, siz öğretmiştiniz” demesi; yüz tam puandan daha kıymetlidir.

Bir gencin “Öfkeliydim ama kendimi tuttum” demesi; bin diplomadan daha büyüktür.

Çünkü öğretmen, görünmeyen sonuçların kahramanıdır.

Kimsenin alkışlamadığı sabahlar vardır. Erken kalkıp derse yetişen, kendi derdini kapıda bırakıp sınıfa tebessümle giren, bazen evindeki yükü taşıyıp okulda çocukların yükünü hafifleten öğretmenler vardır. Yorulur ama belli etmez. Kırılır ama toparlar. Bazen bir teşekkür duymadan yıllar geçirir. Ama yine de devam eder. Çünkü bilir ki bir çocuğun hayatına düşen küçücük bir ışık, karanlık bir ömrü değiştirebilir.

Bugün toplum olarak şunu sormamız gerekir:

Gençler neden öfkeli?

Neden yalnız?

Neden umutsuz?

Neden merhamet eksiği büyüyor?

Bu soruların cevabı yalnız gençlerde değil; onlara sunduğumuz eğitim iklimindedir.

Eğer çocuk yalnız başarı baskısıyla büyürse karakteri susar.

Eğer sadece yarış öğretilirse kardeşlik zayıflar.

Eğer sadece kazanmak öğretilirse vicdan kaybeder.

Bu yüzden okullar yalnız bilgi dağıtılan yerler değil, insan yetiştirilen mekânlar olmalıdır. Ve öğretmen, müfredat memuru değil; ruh mimarıdır.

Bir toplumu çökertmek isteyenler önce öğretmeni değersizleştirir. Çünkü bilirler ki öğretmenin sözü küçülürse toplumun ufku da küçülür. Bir toplumu yükseltmek isteyenler ise öğretmeni baş tacı eder. Çünkü bilirler ki öğretmene verilen değer, geleceğe yapılan peşin ödemedir.

Bugün bir çocuğa bağırmayan öğretmen, yarın şiddeti azaltır.

Bugün adaleti öğreten öğretmen, yarın yolsuzluğu azaltır.

Bugün merhameti öğreten öğretmen, yarın suçu azaltır.

Bugün düşünmeyi öğreten öğretmen, yarın manipülasyonu azaltır.

Bugün okumayı sevdiren öğretmen, yarın cehaleti azaltır.

Kısacası öğretmen, bugünün maaşıyla yarının mucizesini üretmeye çalışan insandır.

Belki de bu çağda en büyük yatırım; beton değil, öğretmendir.

En stratejik hamle; bina değil, eğitimdir.

En güçlü savunma sistemi; silah değil, iyi yetişmiş nesildir.

Unutmayalım:

Bir ülke fabrikasız bir süre dayanabilir.

Yolsuz da bir süre idare edebilir.

Ama öğretmensiz kalırsa geleceğini kaybeder.

Ve son söz şudur:

Gazeteler kötü haber yazabilir.

Ekranlar karanlığı büyütebilir.

Sokaklar yorulabilir.

İnsanlar kırılabilir.

Ama bir sınıfta iyi bir öğretmen varsa, umut hâlâ derstedir…

Mesut Hekimhan

Eğitimci Yazar

mesuthan@gmail.com