Çanakkale Ruhu

18 Mart: Dünyanın Akışını Değiştiren Gün

18 Mart 1915’te yaşanan ve tarihe Çanakkale Savaşı olarak geçen büyük mücadele, yalnızca bir askeri zafer değildi.

Dünyanın en güçlü donanmaları o gün dar bir boğazdan geçmeye çalışıyordu.

İngiltere ve Fransa’nın planı çok açıktı:

İstanbul’u ele geçirmek

Osmanlı Devleti’ni savaş dışı bırakmak

Rusya’ya güvenli bir deniz yolu açmak

Fakat hesaba katmadıkları bir şey vardı:

İman, sabır ve vatan sevgisi.

18 Mart günü dünyanın en modern savaş gemileri, boğazın sularında birer birer batmaya başladı.

Bir Gecede Yazılan Tarih: Mayınlar

Çoğu insan bu savaşın kaderini değiştiren en kritik olaylardan birini bilmez.

8 Mart 1915 gecesi küçük bir gemi sessizce boğaza açıldı.

Bu gemi Nusret Mayın Gemisi idi.

Komutan Yüzbaşı Hakkı Bey, düşman donanmasının manevra hattına 26 mayın döşedi.

İşte o mayınlar:

Fransız zırhlısı Bouvet

İngiliz zırhlıları Irresistible ve Ocean

gibi dev gemilerin birkaç dakika içinde batmasına neden oldu.

Tarihin ironisi şudur:

Bu mayınların çoğu düşman tarafından daha önce temizlenmiş bölgelerin hemen yanına döşenmişti.

Yani donanma komutanları o bölgeyi güvenli sanıyordu.

Bir gece döşenen mayınlar, imparatorlukların planını bozdu.

275 Kiloluk Mermi: İnsanüstü Bir An

Savaşın en unutulmaz hikâyelerinden biri ise Seyit Onbaşı’dır.

Top bataryasında vinç sistemi bozulmuştu.

Normalde bir top mermisini makine kaldırmalıydı.

Ama o gün başka bir şey oldu.

Seyit Onbaşı

275 kilogramlık top mermisini sırtına aldı.

Bir değil…

İki değil…

Üç kez.

Attığı mermilerden biri İngiliz zırhlısı Ocean’ın dümen sistemini parçaladı.

Dev gemi kontrolünü kaybetti ve mayınlara sürüklenerek battı.

Savaş bittikten sonra aynı mermiyi tekrar kaldırması istendiğinde Seyit Onbaşı şöyle dedi:

“O gün kaldırdım… ama şimdi kaldıramam.”

Çünkü o gün sırtında sadece mermi yoktu.

Bir milletin kaderi vardı.

Bir Komutanın Tarihi Sözü

Bu savaşın bir başka dönüm noktası da genç bir komutanın verdiği emirdi.

O komutan Mustafa Kemal Atatürk idi.

Askerlerine şu emri verdi:

“Ben size taarruzu değil, ölmeyi emrediyorum.”

Bu söz askeri tarihin en güçlü emirlerinden biri kabul edilir.

Çünkü bu emirle askerler şunu anladı:

Artık geri dönüş yoktu.

Ve gerçekten de geri dönmediler.

Az Bilinen Ama Çok Sarsıcı Bir Gerçek

Çanakkale’de savaşan askerlerin büyük bir bölümü:

Lise öğrencileriydi

Medrese talebeleriydi

20 yaşından küçüktü

Hatta İstanbul’daki bazı liseler o yıl mezun veremedi.

Çünkü bütün öğrenciler cephedeydi.

Bir öğretmenin hatıra defterinde şu cümle yazılıdır:

“Sınıfımın tamamını uğurladım.

Hepsi gitti… hiçbirisi dönmedi.”

Bu Zafer Neden Bu Kadar Büyük?

Çanakkale’nin önemi yalnızca bir savaş kazanılması değildir.

Bu savaş:

Osmanlı’nın çöküşünü yıllarca geciktirdi

Rusya’nın yardım yollarını kesti

Dünya savaşının gidişatını değiştirdi

Türkiye Cumhuriyeti’nin doğacağı kadroyu ortaya çıkardı

Ve en önemlisi…

Bir milletin asla teslim olmayacağını dünyaya gösterdi.

Çünkü Çanakkale Bir Savaş Değildir

Çanakkale aslında şudur:

Bir annenin gözyaşıdır

Bir gencin son tebessümüdür

Bir askerin secdesidir

Bir milletin dirilişidir

Bu yüzden tarihçiler şu cümleyi sık sık söyler:

“Çanakkale bir savaş değil, bir ruh hâlidir.”

Mesut Hekimhan

Eğitimci Yazar

mesuthan@gmail.com